कैलाली । कैलालीको भजनी नगरपालिका–४ बिजुलियामा नदी कटान नियन्त्रण तथा स्थानीय बस्ती र खेतीयोग्य जमिनको संरक्षण गर्ने उद्देश्यले जैविक तटबन्ध निर्माणको काम सुरु गरिएको छ।
वडा कार्यालयको समन्वयमा नेपाल रेडक्रस सोसाइटी कैलाली जिल्ला शाखाद्वारा सञ्चालित NBS परियोजनाको आर्थिक सहयोग तथा स्थानीय बासिन्दाको जनश्रमदान मार्फत जैविक तटबन्ध निर्माण सुरु गरिएको हो।
वर्षायाममा नदीको बहाव बढेसँगै नदी कटान तीव्र हुने र खेतीयोग्य जमिनसँगै स्थानीय आवतजावत गर्ने बाटो तथा आसपासका बस्तीसमेत जोखिममा पर्ने अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै तटबन्ध निर्माण अघि बढाइएको बताइएको छ।
जैविक तटबन्ध निर्माणमा स्थानीय स्रोत–साधन तथा वातावरणमैत्री प्रविधिको प्रयोग गरिने भएकाले यसले नदीको कटान न्यूनीकरण गर्नुका साथै नदी किनारको संरक्षणमा समेत सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। स्थानीय बासिन्दाको प्रत्यक्ष सहभागितामा काम अघि बढाइएकाले संरक्षणप्रति समुदायको अपनत्व र जिम्मेवारीसमेत बढ्ने विश्वास गरिएको छ।
परियोजनाको आर्थिक सहयोग र वडा कार्यालयको समन्वयसँगै स्थानीयवासीले जनश्रमदानमार्फत निर्माण कार्यमा योगदान गरिरहेका छन्। स्थानीयको सक्रिय सहभागिताले सीमित स्रोत–साधनबाट पनि नदी कटान नियन्त्रणका लागि आवश्यक संरक्षणको काम अघि बढाउन सहयोग पुगेको जनाइएको छ।
बिजुलिया क्षेत्रमा नदी कटानका कारण विगतमा खेतीयोग्य जमिन तथा आवतजावत गर्ने मार्गमा असर पर्ने गरेको स्थानीयको भनाइ छ। नदी किनारमा आवश्यक संरक्षण संरचना निर्माण नहुँदा वर्षाको समयमा जोखिम थप बढ्ने गरेको भन्दै स्थानीयले दीर्घकालीन रूपमा नदी नियन्त्रण तथा संरक्षणका कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिनुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन्।
स्थानीय तह, नेपाल रेडक्रस सोसाइटी र समुदायबीचको सहकार्यमा सुरु गरिएको जैविक तटबन्ध निर्माणले तत्काल नदी कटानबाट हुने क्षति न्यूनीकरण गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। साथै, आगामी दिनमा जोखिमयुक्त नदी किनारका अन्य क्षेत्रमा समेत आवश्यकता पहिचान गरी संरक्षणका कार्यक्रम विस्तार गर्नुपर्नेमा स्थानीयले जोड दिएका छन्।
वडा कार्यालयको समन्वय, NBS परियोजनाको आर्थिक सहयोग र स्थानीयवासीको जनश्रमदानबाट सुरु भएको यो पहलले समुदायमा आधारित विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा नदी किनार संरक्षणको उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ।
